بحـث روز

نگاه هاي يكسويه و مجرد، آفتي است كه نه تنها باعث هدر رفت انرژي و نيروي انساني مي شوند بلكه موجب زيان هاي مادي نيز مي گردند و چنين مقوله اي بيشتر در كشورهاي عقب نگهداشته شده و يا كشورهاي درحال توسعه، ديده مي شود. البته گاهي و در مقاطعي در كشورهاي پيشرفته نيز چنين نوع برخوردي را مي توان مشاهده نمودكه مثال بارز آن توسط شهردار نيويورك وقبل از واقعه 911 (انفجار برج هاي مركز تجارت جهاني) اعمال شد و اين شخص تمامي تلاش و برنامه ريزي هاي خود را در شهر نيويورك برحول افزايش قدرت اجرايي و توان مالي پليس و آتش نشاني (Fire Department) متمركز نموده بود!!

درحيطه وظايف و اقدامات ً مديريت حوزه هاي آبخيزً ، به دفعات شاهد اظهارنظرهايي يكسويه ومجرد بوده ايم كه طيفي تنها راه گريز از معضل فرسايش، كم غذايي، بيكاري و فقر را احياء و توسعه ً پوشش گياهي ً مي پندارند وطيف ديگر بر سازه هاي مهندسي ـ خواه كوچك يا بزرگ ـ پاي مي فشارند. حال آنكه در ً مديريت حوزه هاي آبخيز ً بدليل وجود سه عنصر اصلي ً خاك، آب و گياه‌ً هيچ گاه نمي توان حكمي ً مطلق ً را ارائه داد واينكه اولويت را براساس يكي از دو محور فوق قرار داد، نمي تواند جنبه اي ً محض ً و ً اصلي ً به خود بگيرد.

شك نيست كه براي توسعه پوشش گياهي، وجودبستر اصلي يعني ً خاك ً الزام آوراست بنابراين درآبراهه هايي كه سرعت جريان آب سطحي ـ بدليل فرسايش خاك واز بين رفتن پوشش گياهي – زياد است، علم و منطق علمي و عملي حكم مي كند كه در ابتداء‌ سرعت جريان اب را به حدي كاهش داد كه استقرار پوشش گياهي بدون مواجه شدن با شستشوي مجدد، امكانپذير باشد و بسيار طبيعي و منطقي است در نقاط پست و بسيار كم شيب، مي توان بدون اجراي سازه هاي مهندسي سنگين به هدف احياء‌ و توسعه پوشش گياهي دست يافت.

اگر قرار است تا ً معاونت آبخيزداري ً و ً سازمان جنگلها و مراتع كشور ً در قالب تشكيلاتي جديد و مشترك به فعاليت بپردازند بنابراين لازم است تا ً طرحي نو دراندازند ً و هر دو دستگاه كه داعيه حفاظت خاك، آب و گياه را در قالب دستگاه هاي اجرايي مستقل داشته اند، اكنون اين باور در تمامي سطوح اجرايي و برنامه ريزي و سياست گزاري دو دستگاه به منقعه ظهور برسد كه حفاظت و توسعه اين منابع با شيوه هاي ً مطلق گرا ً قابل اجرا نبوده و به اهداف نوشته شده دست اندركاران نزديك نخواهد شد چرا كه ايران داراي گستردگي جغرافيايي، قومي، ادافيكي مختلفي است و نبايد براي تمامي اين گستره پهناور فقط ً يك نسخه ً تجويز شود!!

يادمان نامه

چه غم انگيز است كه براي مأموريتي اداري، عازم ديار ديگري در كشور خود مي شوي و چون ميداني كه چند روز بعد برخواهي گشت، حتي لحظه اي نيز نمي انديشي كه لازم است تا با همه آناني كه دوستشان داري خداحافظي كني و بي خبر از آنچه پيش خواهد آمد و سرنوشت براي تو رقم زده است در انديشه آني كه وظيفه ات را به بهترين وجه ممكن به انجام رساني اما بازگشتي در راه نيست و تقدير بليط يك سره اي را براي تو تدارك ديده است. اولين بار در تاريخ اين كشور نيست كه كارمندانش درحين انجام مأموريت و بر اثر تصادف و يا حادثه اي ناخواسته به ديدار معبود مي شتابند و در تاريخ سي ساله آبخيزداري در ايران نيز بارديگر حادثه اي ناگوار رخ داد و دو تن از كارشناسان جوان و سخت كوش دفتر مطالعات و ارزيابي آبخيزها- شادروانان مهندس بختيار بيدقي و مهندس احمد رضا اسكندري در سقوط هواپيماي مسافري تهران – خرم آباد در روز سه شنبه 23/11/80 كه عازم مأموريتي اداري بودند جان خود را ازدست دادند و اين عزيزان نيز به جمع دو همكار فقيد ديگر جامعه آبخيزداري ايران يعني آقاي دكتر قائم مقامي (1355) و آقاي مهندس عليجاني (1363) كه درحين انجام مأموريت در حوزه هاي آبخيز لار كرج و براثر سانحه اي به ديار حق شتافتند، پيوستند. روح همكاران تازه درگذشته و سابق قرين رحمت و آرامش باد كه يادشان همواره گرامي است.

گزارش فعاليتها:

- مشاركت فعال در تدوين چارت تشكيلاتي سازمان منابع طبيعي ومديريت آبخيزها

- حضور در همايشهاي اراك و بوشهر و زابل و مشاركت در تدوين قطعنامه هاي همايشهاي مذكور

- برنامه ريزي اهداء لوح تقدير به پيش كسوتان آبخيزداري در هفته منابع طبيعي

- همكاري با كميته هماهنگي سال بين المللي كوهها و ارائه سخنراني در اولين نشست مقدماتي اين كميته

- آموزش مفاهيم آبخيزداري به دانش آموزان از طريق حضور در برنامه كوهپيمايي دانش آموزان دختر دبيرستانهاي تهران (منطقه كلك چال)

همايشها و كارگاههاي آموزشي بين المللي

· 2002 July 10-12, Singapore 3 rd International Conference on Landslides, Slope Stability, Safety of Infra-Structure –

E mail: cifremei @ signet – Com. Sig

· 2003, Feb 24-28 international erosion control association

34 th Annual conperence * expo

Lasvegas, Nevada

Email: eciofo @ Ieca. org

Web Site: www. Ieca. org

· 2002 July 22-25, Taxes. 5 th - International conference on Aeolian Research and Global change and Terrestrial Econsysterms.

Texas Tech Univ., Lubbock Taxes.

معرفي مجلات علمي:

Journal of soil & water conservation

مجله حفاظت خاك و آب

اين مجله كه وابسته به انجمن حفاظت خاك و آب آمريكا مي باشد، بيش از 55 سال است كه بدون وقفه، به صورت هر دو ماه يكبار، چاپ و منتشر مي گردد هدف از انتشار اين مجله، ارتقاء خلاقيت تفكر و ترغـيب نمــودن بررسي موضوع حفاظت در زمينه هاي خاك، آب و منابع طبيعي مرتبط با آن مي باشد. همچنين اين مجله رسالت در ارائه تحقيقات و ايده هاي جديد، مفاهيم حفاظت، سياست گزاري و نقطه نظرات جديد را براي خود قائل شده است.

نويسندگان، محققان، كارشناسان حرفه اي در زمينه هاي حفاظت خاك و آب و تحقيق و فن آوري، سازماندهي مديريت تصميم، طيف گسترده اي از علاقمندان و خوانندگان اين مجله را تشكيل ميدهند. درعين حال، انجمن حفاظت خاك و آب، هر ماه يكبار با انتشار خبرنامه وتوزيع آن از طريق پست الكترونيكي بين اعضاي خود، اقدام به انتقال اخبار و فعاليت هاي انجمن مي نمايد.

در عين حـال، انجـمن همه ساله اقدام به برگزاري همايش علمي دريكي از ايالت هاي كشور آمريكا مي نمايد كه در آن مقالات و تحقيقات در دو بخش ً شفاهي ً و ً پوستري ً ارائه مي گردند.

برخي از موضوعاتي كه در چهارمين شماره سال 2001 به چاپ رسيده اند، عبارتند از:

- مراقبت از اراضي در استراليا: مشاركت مردمي و مديريت اراضي

- رفتار خاك و آب در حوزه آبخيـز رودخانـه مي سي سي پي عليا

- مقايسه سياست هاي كلان مديريت فسفر در حوزه آبخيــز

- تجزيه و تحليل اقتصادي زراعت هاي پوششي در نظام هاي آيش تابستانه

- قيمت گذاري آب و تطبيق دادن فن آوري آبياري

براي آگاهي بيشتر از محتويات و موضوعات مرتبط با مجله ً حفاظت خاك و آب ً مي توانيد به سايت اينترنتي زير مراجعه نماييد.

www. Swcs. Org/t _ Pubs_ Journal. Htm

مجله طبيعت و منابع

Journal of nature & Resources

اين مجله كه توسط بخش ً انسان و زيست كره يا MAB ُ وابسته به يونسكو چاپ مي شود از سال 1965 به صورت فصلنامه، در زمينه تحقيقات منابع طبيعي و محيط زيست، منتشر مي گردد. از سال 1999 كه چهارمين شماره مجلد 35 آن انتشار يافت، متأسفانه شماره هاي بعدي منتشر نگرديده اند. مهمترين موضوعاتي كه در مجلد 35 نشريه طبيعت و منابع ارائه گرديده اند. عبارتند از:

- هماهنگي ميان خاك، نظام ها و جامعه

- ارزيابي پايداري اكوسيستم زميني

- سيل هاي سال 1998 رودخانه يانگ تسه چين

- اطلاعات تنوع زيستي

- منابع يخ و برف جهان و تاريخ كوتاهي از آب

- تبعيض نژادي علمي و دانشگاه جهاني

- دانشمندان و جامعه

در سايت اينترنتي مجله ً طبيعت و منابع ً مي توان به عناوين چاپ شده در شماره هاي مختلف مجلدات 35 (از سال 1995) تا پايان سال 1999 دسترسي پيدا نمود. آدرس اينترنتي مجله شرح زيراست.

www. unesco. org/mab/publications/nrs/nrtitle.htm

همچنين با استفاده از آدرس اينترنتي MAB مي توان از برنامه هاي سال 2002 يونسكو MAB آگاهي پيدا نمود كه از مهم ترين اين برنامه ها مي توان به موارد زير اشاره نمود.

- نشست جهاني در مورد توسعه پايدار از 26 اوت تا 4 سپتامبر در ژوهانسبورگ آفريقاي جنوبي

- همايش بين المللي فرهنگ و علوم كوه ها از 8 تا 12 جولاي در پاريس ـ فرانسه

- سمپوزيوم منطقه اي منابع طبيعي و محيط زيست با تأكيد بر استفاده، مديريت و توسعه پايدار منابع طبيعي و محيط زيست . روزهاي 10 و 11 آوريل در كوالالامپورـ مالزي

توجه:

حساب جاري شماره 9/5399 بانك ملت شعبه ميدان فاطمي به عنوان حساب جديد انجمن اعلام مي گردد. لطفاً وجوه ثبت نام را به حساب فوق واريز فرمائيد.

پيام تسليت

به نمايندگي از سوي اعضاء به آقايان دكتر مهدوي ـ دكتر طهماسبي ـ مهندس ورشابي ـ مهندس اوصياء ـ مهندس بهبودي ـ مهندس بيگدلي ـ مهندس محمدي كه با از دست دادن عزيزي سوگوار گرديدند تسليت گفته از خـداوند منـان براي در گذشتگان علو درجات و براي بازماندگان صبر و شكيبايي مسئلت مي نمائيم.

روز آبخيزداري و تجليل از پيش كسوتان:

معرفي پيش كسوتان و تجليل از مبتكرين و محققين نمونه و كارشناساني كه به صور مختلف در رشد و اعتلاي رشته تخصصي خود منشاء خير و تأثيرگذار بوده اند يكي از وظايف انجمنهاي علمي كشور تعريف شده است. انجمن آبخيزداري با توجه به اين وظيفه با بررسي مدارك و با نظر خواهي از كارشناسان، مي كوشد پيش كسوتان آبخيزداري كشور را در مباحث مختلف انتخاب و به نسل جديد معرفي نمايد. در اين راستا و در اولين تجربه ها تلاش در جهت يافتن پيش كسوتان آبخيزداري كشور آغاز گرديد.

در بين اسامي واجدين شرايط آقاي مهندس ابراهيم انصاري به عنوان اولين كارشناسي كه با مستندكردن تجربيات خود و مدون نمودن اقدامات در آموزش نسل اول آبخيزداري تلاشي چشمگير داشته مورد تائيد هيئت انتخاب كننده قرار گرفت. در اين جستجو بودند بسياري كه آبخيزداري كشور مرهون و مديون فعاليتها و زحمات آنها بود ولي يافتن آنهابه دلايل مختلف از جمله عدم كفايت عمر و ضيق وقت و … ميسر نگرديد.

آقاي مهندس ابراهيم انصاري در سال 1300 خورشيدي در حسن آباد تهران متولد شدند تحصيلات ابتدايي خود را در مدرسه فارابي تهران وتحصيلات متوسطه خود را در شهرستان خرم آباد به اتمام رساند .

- در سال 1321 موفق به اخذ ديپلم كشاورزي و در سال 1324 به اخذ مهندسي كشاورزي از دانشكده كشاورزي كرج نايل گرديد.

- در سال 1325 به استخدام وزارت كشاورزي درآمده و تا سال 1328 باسمت سرپرست بنگاه كشاورزي اهواز مشغول انجام وظيفه بودند.

- از سال 1328 تا 1330 با مرحوم دكتر كريم ساعي در بنگاه جنگلها در شمال كشور همكاري داشته سپس به كشور فرانسه عزيمت نموده و در ًموسسه تحقيقات فني و كشاورزي و علميً اين كشور به فراگيري دانش نوين در زمينه كشاورزي و منابع طبيعي مي پردازند.

در خلال سالهاي 1338 و 1339 موفق به تدوين و گردآوري و تأليف كتابهاي ً بررسي حفاظت خاكً ـ ً اصول حفاظت خاك ً و ً جنگلكاري در مناطق خشك ً مي شوند. در سال 1347 مدرك فوق ليسانس مديريت از دانشگاه تهران را اخذ مي نمايند. و در ادامه همكاري هاي خود در سال 1355 با سمت عضويت در شورايعالي جنگل و مرتع و خاك سازمان جنگلها و مراتع كشور بازنشسته مي شوند. بعداز بازنشستگي با FAO در زمينه اقتصاد منطقه اي كشاورزي همكاري تحقيقاتي داشته اند.

تجليل ازاين كارشناس باتجربه در روز آبخيزداري در 20 اسفند 1380 و ارائه لوح تقدير و هديه اي از طرف انجمن توسط آقاي مهندس حجتي وزير كشاورزي كاري است بسيار كوچك در مقابل اقدامي عظيم.

براي آقاي مهندس انصاري عمري طولاني و سلامتي آرزو داريم. راهشان پر رهرو باد.

درحاشيه برگزاري همايش ها

برگزاري 5 همايش در سالجاري بصورت ملي و منطقه اي در مباحث آب و خاك و آبخيزداري بيانگر رشد فعاليتها و اقدامات اجرايي و افزايش تعداد تحقيقات و مطالعات در دهه اخير در سطح كشور مي باشد. درهمين راستا در زمستان سالجاري شاهد برگزاري نشستهاي علمي زير بوديم

همايش ملي مديريت اراضي فرسايش خاك و توسعه پايدار 4-2 بهمن ماه، اراك

همايش منطقه اي آبخيزداري ومديريت استحصال آب 30-28 بهمن ماه، بوشهر

اولين كنفرانس بررسي راهكارهاي مقابله با بحران آب 9-18 اسفندماه ، زابل

انجمن آبخيزداري ايران ضمن عرض خسته نباشيد به مسئولين اين همايشها، برگزاري اين نشستها بخصوص به صورت منطقه اي را به دليل مهيابودن شرايط جهت ارائه تجربيات كارشناسان و محققين استاني، در شناسايي توان اجرايي و علمي كارشناسان محلي بسيار ذيقيمت و با ارزش مي داند. لذا اين انجمن با توجه به شرح وظايف خود ضمن حمايت از برگزاري اين گونه نشستهاي علمي آمادگي خود را در برگزاري همايشهاي ملي و منطقه اي و دوره هاي آموزشي و كارگاههاي تخصصي اعلام مي نمايد. بي ترديد عهده دار شدن اين مسئوليت توسط انجمن از مشكلات برگزاري اينگونه همايشها از طريق سيستمهاي اداري كاسته و در رفع موانع موجود مؤثر و كارا خواهد بود.