بحــث روز

روزهايي از سال كه بعنوان مناسبتي خاص ، توسط نهادهاي بين المللي و يا ملي، تحت يك نام مشخص ـ والبته با وجه تسميه اي درست ـ اعلام مي شوند مي بايست مهم و برجسته باشند چون در غير اينصورت چنان روزي را به خود اختصاص نمي دادند.

در ايران ، يكصد روز به مناسبت هاي مختلف مذهبي ، ملي و جهاني نامگذاري شده اند كه از ميان آنها ، 28 روز مربوط به مناسبت هاي جهاني است . روز جهاني آب و روز جهاني غذا دو مقوله از موارد 28 گانه ميباشند ولي ًروز آبخيزداري ً حتي بعنوان روز ملي هم پس از گذشت چند دهه فعاليت ، در ميان تعداد يكصدر روز خاص ، داراي جايگاه برجسته اي نيست.

تأمين غذا براي جمعيت روبتزايد ، تنها نيازمند آب مطمئين نيست بلكه وجود خاك مناسب نيز يكي از اركان دستيابي به چنان هدفي است و شايد به همين دليل است كه در يكي از كشورهاي پيشرفته و صنعتي دنيا، در سال 1985 قانون امنيت غذايي به تصويب مي رسد و دو سال بعد برنامه حفظ ذخاير براي يك دوره 10 ساله از سال 1987 به مورد اجرا گذاشته مي شود كه نه تنها بتواند فرسايش خاك را كنترل كند بلكه چندين ميليون ايكر از اراضي زراعي را كه بدليل فرسايش بسيار زياد از چرخه توليد خارج شده بودند تحت چنان برنامه اي آنها را به زير كشت درخت و نباتات علوفه اي ببرد.

در حاليكه در اكثر كشورهاي در حال توسعه ، نرخ افزايش ميزان فرسايش و توليد رسوب 5/1 برابر رشد جمعيت مي باشد و ساليانه بالغ بر 23 ميليارد تن خاك اراضي زراعي از دست مي رود و تنها ميزان فرسايش 10 تن در هكتار در سال باعث كاهش 5 درصدي محصول و ميزان فرسايش 20 تن در هكتار موجب كاهش 50 درصدي محصول اراضي زراعي مي گردد كه به تبع آن ، تأمين غذاي كافي نيازمند افزايش بيشتر كودهاي شيميايي به اراضي زراعي و به دنبال آن افزايش مصرف حجم آب در واحد سطح خواهد گرديد و اگر هيچ يك از دو امكان فوق در دسترس نباشد بناچار تخريب مراتع و جنگلها ، براي تبديل به اراضي زراعي ، اولين خاكريزهايي خواهند بود كه بوسيله جامعه گرسنه فتح خواهند شد كه پي آمد نهايي هر دو راهكار فوق منجر به تخريب سريع زيستگاه هاي طبيعي خواهد گرديد.

در ايران ميزان عملكرد محصول گندم آبي در سال زراعي 78-77 نسبت به 74-73 نقصاني 2 درصدي و گندم ديم نقصاني 53 درصدي داشته اند و سطح زير كشت محصولات سالانه دايمي نيز 12 درصد كاهش داشته است حال آنكه هزينه توليد (قيمت تمام شده) يك كيلوگرم گندم آبي و ديم در طي دوره 5 ساله فوق به ترتيب 227 درصد و 393 درصد افزايش داشته است بنابراين معتقديم كه راه رسيدن به محيط اجتماعي با ثبات و ايجاد امنيت غذايي ، تنها از مسير تحقق ديدگاه مديريت جامع و همه جانبه نگر ً مديريت يكپارچه حوزه هاي آبخيز ً امكانپذير خواهد بود . مـديـريتـي كــه تـوانمندي حفظ تعادل بين عناصر مختلف در حوزه هاي آبخيز را به خوبي دارا مي باشد. در غير اينصورت باز هم ، روزهاي جهاني مختلف در سالن هاي مجلل برگزار خواهند شد اما هيچ دستآورد عيني و ملموسي نخواهند داشت . فقط لحظه اي با خود بينديشيم كه ًوابستگي غذايي ً بسيار اسف بارتر از ًوابستگي اقتصادي ً است.

اهـم فعـاليتهـا

· مذاكره با مدير عامل گروه هتلهاي هما و تجديد قرارداد تخفيف براي اعضاء در سالجاري (20 درصد تخفيف براي 6 نفر)

· حضور فعال در كميته هماهنگي سال بين المللي كوهها و مشاركت در برگزاري همايش ((مديريت و توسعه پايدار در كوهستانها)) در پائيز و همكاري در تدوين كتاب كوههاي ايران

· انجام مكاتبات با دانشكده منابع طبيعي نور در خصوص انتشار مجله علمي آبخيزداري با مشاركت دانشگاه تربيت مدرس

· تقبل پرداخت بخشي از هزينه چاپ و انتشار مجموعه مقالات همايشهاي بوشهر و اراك از محل اعتبارات جديد

· حمايت مالي از چاپ مجموعه مقالات همايش رشت در صورت تائيد مجموعه مقالات توسط كميته علمي انجمن

· مذاكره و مكاتبه با سازمان مديريت و برنامه ريزي به منظور اخذ مجوزهاي لازم جهت انجام فعاليتهاي پژوهشي و نظارت بر پروژه ها

· نظر خواهي از اعضاء درخصوص نحوه مشاركت و زمينه فعاليت به منظور تشكيل گروههاي تخصصي

· شركت نمايندگان انجمن در همايشهاي :

- «نقش آبخيزداري در توسعه پايدار حاشيه جنوبي درياي» خزر اول خرداد81 ـ رشت

- « د ناشناسي» اول تا سوم خرداد81 ـ ياسوج

· توجيه نمايندگان استاني درمورد يافتن زمينه هاي كاري وفعاليت به منظور تقويت بنيه هاي انجمن

رئوس برنامه هاي امسال

· فعال ساختن كميته هاي انجمن و راه اندازي گروههاي تخصصي

· تقويت بنيه مالي انجمن از طريق مشاركت و همكاري در طرحهاي پژوهشي و نظارتي

· عمران و احياء اراضي شيبدار با بكارگيري فنون آبخيزداري با هدف ايجاد اشتغال ، و استفاده از تجارب كارشناسان بازنشسته در سطح كشور با مشاركت اعضاء

· برگزاري همايش و تدوين كتاب كوههاي ايران به مناسبت سال بين المللي كوهها

· تجليل از پيش كسوتان ، مبتكرين و فعالين در آبخيزداري كشور

· جستجوي تسهيلات و امكانات رفاهي جهت اعضاء

ا

گزارش همايشهاي بهار :

· به مناسبت سال بين المللي كوهها و همزمان با روز جهاني تنوع زيستي ، همايش ((دناشناسي)) با همت جمعيت سبز دنا و مشاركت و حمايت انجمن آبخيزداري و ساير سازمانهاي غير دولتي محلي و سازمانهاي دولتي استان، اول تا سوم خرداد ماه در ياسوج برگزار گرديد. ارائه 14 مقاله در محورهاي تعيين شده در اولين روز برگزاري و تاكيد بر ارزشهاي دنا بخصوص از نظر ذخائر گياهي و جانوري و وجود 52 گونه گياهي خاص در اين منطقه و در خطر بودن بعضي از آنها از جمله نكات قابل تأمل بود كه لزوم توجه بيشتر به خاك اين منطقه و حفظ آن از طريق اجرا برنامه مديريت جامع آبخيز با همكاري ساكنين حوزه و مردم بومي را گوشزد مي كرد. برگزاري دومين روز همايش در دامنه هاي جنوبي رشته كوه دنا به منظور آشنايي با فرهنگ و آداب و سنن دنانشينان و مردم عشاير منطقه بسيار جالب و ديدني بود. حضور خانم اريكا فريدل (Erika Friedl) وهمسرش به عنوان محققين اطريشي كه 40 سال از عمر 65 ساله خود را صرف شناسايي فرهنگ مردم كهكيلويه و بويراحمدي نموده و انتشار اين مطالعات در كتاب Women of Decoh به دو زبان انگليسي و آلماني ، نمونه بارزي از توجه و علاقمندي محققين بين المللي و غفلت كارشناسان و محققين محلي به اين گونه ارزشها مي باشد. با توجه به ارتباط تنگاتنگ و مناسب تشكلهاي زيست محيطي محلي با مردم بومي و حمايت و همكاري صميمانه جوامع محلي با آنها، آشنا ساختن عشاير نشينان با مباحث حفاظت خاك و آب و آموزش فن آوريهاي لازم درخصوص مديريت منابع اراضي به راحتي ممكن وشدني مي سازد. حضورنماينده انجمن و مديريت آبخيزداري استان در اين همايش و مشاركت آنها در نمايشگاه عكس از اقدامات آبخيزداري مقدمات اوليه اين آموزش را فراهم ساخت.

· همايش يك روزه نقش آبخيزداري در توسعه پايدار حاشيه جنوبي درياي خزر در اول خرداد ماه در شهرستان رشت فرصتي مناسب براي آگاهي علاقمندان به فعاليتهاي تحقيقاتي اجرايي آبخيزداري را فراهم نمود.

در اين همايش 14 مقاله شفاهي و 38 مقاله پوستري از مجموعه فعاليتهاي تحقيقاتي و اجرايي استانهاي همجوار خزر ارائه شد. عدم مشاركت بعضي از استانهاي واقع در حوزه آبريز خزر ، عدم برقراري ارتباط مستمر و مؤثر مسئولين برگزاري با انجمن و عدم مشاركت آن در كميته هاي علمي و اجرايي و برگزاري اين همايش بدون اعلام فراخوان در سطح كشور و 000 از جمله ايرادات برگزاري اين همايش بود. علي الرغم توجه ويژه انجمن به برگزاري همايشهاي منطقه ايي و اهميت و جايگاه آن در معرفي توان هاي بالقوه موجود در استانها و لزوم برگزاري مستمر اينگونه همايشها بعنوان پيش زمينه برگزاري همايشهاي ملي ، با اين وجود اعلام فراخوان عمومي با دادن مهلت و فرصت كافي جهت حضور محققين و كارشناسان و همچنين استفاده از حضور اساتيد از تمامي مراكز اجرايي ، تحقيقاتي و دانشگاهي در تركيب هيئت علمي و اجرايي را از ضروريات و بديهيات همايشهاي منطقه ايي بحساب مي آورد.

سومين همايش بين المللي پسرفت اراضي ICLD3

سومين همايش بين المللي پسرفت اراضي بمدت 5 روز از 17 تا 21 سپتامبر 2001 در شهر ريودوژانيرو كشور برزيل ، با حمايت گروه هاي زير ، برگزار گرديد.

1- اتحاديه بين المللي علوم خاك IUSS

2- انجمن علوم خاك برزيل

3- گروه كاري در زمينه پسرفت اراضي و بيابانزايي وابسته به IUSS

4- كميسيون فرعي C مربوط به حفاظت خاك و آب وابسته به IUSS

در اين همايش كه با حضور257 شركت كننده از 43 كشور جهان برگزار شد، 50 مقاله به صورت شفاهي ارائه گرديد. متأسفانه بدليل فاجعه 11 سپتامبر نيويورك و تأثيرات ناشي از آن، نمايندگان 15 كشور موفق به شركت در همايش نشدند.

اين همايش با شعار اصلي ((همكاري في مابين دانشمندان زيست محيطي جامعه بين المللي بمنظور فائق شدن بر پسرفت اراضي)) در هشت محور به بحث و بررسي پيرامون مسائل و مشكلات موجود در زمينه پسرفت اراضي و پيامدهاي ناشي از آن پرداخت . آقاي Antonio Ramalho-Filho در طي سخنراني افتتاحيه خود به اين موضوع مهم اشاره نمود كه ً اثرات پسرفت نه فقط در خاك ها ديده مي شوند بلكه و در عين حال پاسخ به بسياري از زمينه ها و جنبه هاي پايداري جهاني نيز در بطن خاك ها وجود دارند ً.

دبيرخانه همايش ، پيشنهادات ارائه شده توسط شركت كنندگان را جمعبندي نموده و آنها را در 9 بند پيشنهاد مي نمايد كه به چند مورد مهم از آنها اشاره مي شود.

1- همايش توصيه مي كند تا پروژه LADA (ارزيابي پسرفت اراضي در مناطق خشك) كه در حال حاضر توسط FAO انجام مي شود به مناطق مرطوب و نيمه مرطوب جهان ، علاوه بر مناطق خشك ، نيز تسري يابد.

2- شاخص هاي هشدار دهنده پسرفت اراضي هر چه زودتر تعيين شوتد. اين شاخص ها به شكلي باشند كه بتوانند به سهولت و به سرعت با راهبردهاي ملي مديريت پسرفت اراضي منطبق گردند.

3- به اين موضوع اهميت داده شده و به رسميت شناخته شود كه ((سرمايه گذاري بمنظور اصلاح اراضي دچار پسرفت شده داراي منافع عمومي زير است)).

- آب پاك براي همه مردم

- عمر طولاني تر براي سدها و ديگر امكانات ذخيره آب به همراه كاهش رسوبگذاري

- استفاده بهينه و مناسب از كودهاي شيميايي و حيواني

- افزايش توليد محصولات زراعي بمنظور اطمينان از دستيابي به امنيت غذايي

- تجزيه كربن و كاهش گازهاي گلخانه اي

4- حوزه هاي مديريت منابع بعنوان يك واحد مبناء براي ارزيابي پسرفت اراضي و بيابانزايي ، پايش و به كار بردن فن آوري متعادل ، به رسميت شناخته شود.

5- به رسميت شناخته شود كه پسرفت اراضي و بيابانزايي ، هر دو انها ، مشكل بيوفيزيكي و اقتصادي ـ اجتماعي هستند . لذا دعوت مي شود تا همكاري بين كميته علوم خاك و انجمن بين المللي پسرفت اراضي افزايش يافته و همچنين گفتگوي موثر بين دانشمندان علوم خاك و سياستگزاران و تصميم گيرندگان و سياستمداران نيز گسترش يابد.

لازم به ذكر است كه در اين همايس 23 كشور داراي نماينده يا نمايندگاني در بخش ارائه مقالات شفاهي و يا سخنرانان كليدي بودند كه برزيل (كشور ميزبان) با 14 مقاله و آمريكا با 9 مقاله داراي بيشترين سهم در ارائه مقالات شفاهي و يا سخنرانان كليدي بودند . انگلستان و استراليا داراي 3 مقاله و بقيه كشورها داراي 2 و يا يك مقاله بودند كه به صورت شفاهي ارائه نمودند. توزيع جغرافيايي ارائه دهندگان به صورت قاره اي به شكل زير است

آمريكاي شمالي 2كشور

آمريكاي جنوبي 5 كشور

اروپا 8 كشور

آسيا و اقيانوسيه 6 كشور

آفريقا 2 كشور

* انجمن كوشش بسيار نمود تا مجموعه مقالات همايش فوق را بدست آورده محتويات آنرا به طور مشروح در اختيار اعضاء قرار دهد متأسفانه اين امر ، ممكن نگرديد لذا آنچه كه در بالا به آنها اشاره شد در تاريخ نهم نوامبر 2001 ، از سايت اينترنتي مربوط به ICLD3 استخراج گرديد تا همين مختصر هم به اطلاع عزيزان عضو انجمن رسانده شده باشد.

همايشهاي امسال :

· دومين سمپوزيوم نقش تشكلهاي مردمي و سازمانهاي غير دولتي در مديريت مشاركتي منابع

20 خرداد ـ تهران

· دومين كنفرانس پيش بيني عددي وضع هوا 17 مهر ـ تهران

· همايش مديريت و توسعه پايدار كوهستان 12 ، 11 آبان ـ تهران

· اولين سمينار بين المللي و هشتمين سمينار ملي مهندسي رودخانه بهمن ـ اهواز

ابزارهاي كاوش كشاورزي در اينترنت :

اين سئوال ممكن است در ذهن بسياري از استفاده كنندگان از اينترنت مطرح شود كه آشنايي با ابزارهاي كاوش اينترنت و قابليت هاي آنها چه اهميتي دارد؟ نتايج يكي از مطالعات صورت گرفته نشان مي دهد، استفاده كنندگاني كه مهارت و دانش لازم براي استفاده از امكانات و قابليت هاي اينترنت را دارند، معمولاً كمتر يا مشكل بازيابي بيش از حد اطلاعات در محيط وب مواجه مي شوند . بنابر پژوهش ديگري كه توسط موسسه تحقيقاتي Nielsen Netratings صورت گرفته است، از هر 10 استفاده كننده از اينترنت در آمريكا ماهانه 9 نفر از ابزارهاي كاوش اينترنت براي دسترسي به اطلاعات استفاده مي نمايند.

مبتني بر مطالعات آماري صورت گرفته مي توان اين طور استنباط كرد كه استفاده از ابزارهاي كاوش يكي از مهمترين و رايج ترين شيوه هاي اطلاع يابي در وب محسوب مي شود. بديهي است كه استفاده روزافزون از ابزارهاي كاوش اينترنت براي دسترسي به اطلاعات ، اهميت آشنايي با قابليت ها و امكانات آنها را دوچندان كرده است . در اين وادي ، در رابطه با حوزه هاي علمي و فني مختلف ابزارهاي كاوش خاصي وجود دارند كه اغلب براي جستجو و بازيابي اطلاعات در زمينه تخصصي مورد نظر طراحي شده و در دسترس قرار گرفته اند. با مراجعه به راهنماي ابزارهاي كاوش (www. Searchengineguide. Com) مي توان به خوبي گسترش وتوسعه ابزارهاي كاوش در حوزه هاي مختلف را مشاهده كرد.

از اين شماره به نقل از پژوهشنامه اطلاع رساني وزارت جهادكشاورزي (شماره 51) مهمترين ابزارهاي كاوش كشاورزي علوم وابسته در اينترنت معرفي مي گردند. به اين اميد كه مورد استفاده محققان قرار گيرد.

راهنماي منابع اطلاعاتي كشاورزي در شبكه جهاني وب

Agriculture Network Information Center

AgNIC ، راهنمــاي بسيـار جامعي است كه امكان دسترسي به اطلاعات تخصصي در زمينه هاي مختلف كشاورزي در شبكة جهاني وب را مي دهد.

از آنجايي كه كليه اطلاعات قابل دسترس از طريق اين سايت توسط كتابخانه ملي كشاورزي آمريكـا، دانشگاهها و ديگر سازمانهاي اجرايي و تحقيقاتي كشاورزي گردآوري شده است، اغلب سايت هاي وب معرفي شده از كيفيت و اعتبار نسبتاً بالايي برخوردار مي باشند. اين راهنما شامل دو بخش اصلي است : موتور كاوش و راهنماي موضوعي وب. اگر بخواهيد از موتوركاوش استفاده كنيد مي توانيد كاوش خود را به سه شكل ساده ، پيشرفته و اصطلاحنامه اي انجام دهيد.

در بخش كاوش ساده ، تنها مي توان يك كليد واژه را مورد جستجو قرار داد.اين در حالي است كه در بخش كاوش پيشرفته مي توان دو يا چند كليد واژه با عبارت جستجو را با استفاده از عملگرهاي OR, AND, NOT با يكديگر تركيب كرد. همچنين امكان جستجو در فيلدهاي عنوان ، پديدآور، كليدواژه ها ، توصيفگر موضوعي يا همة فيلدها وجود دارد. در بخش كاوش اصطلاحنامه اي نيز تنها مي توان يك كليدواژه را مورد جستجو قرارداد.

علاوه بر اين ، امكانات مناسبي براي كوتاه سازي كليدواژه ها (Truncation) ، جستجو عبارتي (Phrase Search) و بازيابي كليدواژه ها با حروف بزرگ (Case Sensitive) به صورت گزينه هاي قابل انتخاب پيش بيني شده است . بخش دوم اين سايت ، شامل يك راهنماي موضوعي است كه 16 مقوله كلان نظير اقتصاد كشاورزي ، شيلات ، دامپزشكي ، تغذيه ، حشره شناسي ، جنگل داري و گياه شناسي و زراعت را پوشش مي دهد.

در نهايت بايد گفت ، راهنماي الكترونيكي مركز اطلاعات شبه كشاورزي به دليل پوشش گسترده اطلاعات كشاورزي ، بستر بسيار مناسبي براي جستجو و بازيابي اطلاعات در زمينه هاي مختلف حوزه كشاورزي است و محققان كشاورزي مي توانند در انجام فعاليت هاي پژوهشي خود از آن استفاده به خوبي نمايند.

http://www . agnic.org/

خبر همراه با تأسف

مصوبات جلسه 3/11/80 وزارت علوم درخصوص سوءاستفاده از مقالات و آثار علمي :

- با تخلف به طور جدي و از طريق تدوين آيين نامه انضباطي برخورد شود

- پايگاه اطلاعاتي براي داوري مقالات ايجاد شود.

- تصميم گيري درخصوص تخلفات فوق به هيات مميزه دانشگاهها واگذار شود تا آنها در مدت مقرر مسئله را بررسي و حد تخلف را مشخص نمايند و چگونگي برخورد با خاطي را معين كنند و به وزارت علوم اطلاع دهند و در صورت اغماض دانشگاهها ، وزارتخانه مداخله كند.

اعلام اين مصوبات و درخواست درج آن در خبرنامه انجمنهاي علمي كشور از سوي وزارت علوم گوياي گسترش و شيوع اين پديده زشت در حيطه علم و دانش مي باشد. گويي هيچ بخشي از جامعه ما نمي بايست از ابتلاء به بيماري تزوير و ريا مصون بماند حتي در مباحث علمي .

درخواست :

- صدور كارت عضويت آندسته از اعضايي كه حق ثبت نام و مدارك خود را ارسال داشته اند مستلزم ارسال يك قطعه عكس مي باشد . لطفاً هر چه سريعتر ارسال فرمائيد.

- بعضي از اعضاء وجوه عضويت خود در سال 80 را پرداخت نكرده اند لطفاً هر چه زودتر اقدام نمايند.

- شماره حساب جاري انجمن 9/5399 بانك ملت شعبه ميدان فاطمي تهران مي باشد.

- ارسال مطلب و ارائه نظرات جهت چاپ در خبرنامه كمترين همكاري است كه مي توانيد با انجمن داشته باشيد لطفاً مضايقه نفرمائيد.

- اسامي و مشخصات فعالين و پيش كسوتان استان خود را در مباحث آبخيزداري با ذكر و شرح فعاليتها به دبيرخانه اعلام فرمائيد تا نام آنها در فهرست اسامي نامزدهاي دريافت جايزه و لوح تقدير ثبت شود.